Badania diagnostyczne oraz wywiad medyczny są kluczowymi elementami pozwalającymi ocenić stan zdrowia kobiety. Diagnostykę należy zacząć od obecnego stanu zdrowia, w tym sprawdzenia, czy kobieta obecnie choruje na toksoplazmozę lub cytomegalię. Dodatkowo sprawdzany jest poziom przeciwciał przeciwko różyczce. W przypadku braku przeciwciał konieczne jest szczepienie. Warto też przed rozpoczęciem starania się o dziecko uzupełnić wszystkie zaległe szczepienia oraz udać się z wizytą kontrolną do stomatologa. W celu szczegółowej diagnostyki należy przeprowadzić dodatkowe badania zgodne z zaleceniem lekarza. Zazwyczaj zlecane jest jedno lub kilka poniższych badań. 

Monitorowanie owulacji

Celem badania jest ocena wzrostu i pękania pęcherzyka Graafa z komórką jajową w cyklu, po stymulacji jajeczkowania.

Przed badaniem czasami należy przyjmować leki potrzebne do wzrostu pęcherzyka.

Zazwyczaj od 10 dnia cyklu, co 2-3 dni wykonuje się badanie USG przez pochwę oceniając wzrost pęcherzyka Graafa, jego pękanie oraz wzrost endometrium.

HSG – badanie drożności jajowodów

Niedrożność jajowodów jest jedną z najczęstszych przyczyn kobiecej niepłodności i stanowi około 25-35% wszystkich przypadków. Gdy tylko jeden jajowód jest drożny szanse na ciążę spadają o połowę. Wbrew powszechnemu mniemaniu nie jest tak, że raz owuluje jeden jajnik a raz drugi . Czasami kobieta ma owulacje jedynie z jednego jajnika lub najczęściej z jednego jajnika. Jeśli jajowód po tej stronie nie działa sytuacja staje się trudna. Dlatego sprawdzenie drożności jajowodów jest tak ważne w diagnostyce niepłodności zwłaszcza jeśli chcemy uniknąć metody In Vito i spróbować zajść w ciążę w sposób naturalny lub drogą inseminacji.

Przyczyny niedrożności jajowodów:

  • zrosty w wyniku zmian zapalnych przydatków (jajniki i jajowody)
  • aktualne lub przebyte zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, zwłaszcza chlamydią
  • infekcje dróg rodnych, spowodowanych przez poronienia
  • zapalenie wyrostka robaczkowego
  • operacje jamy brzusznej
  • przebyte ciąże pozamaciczne
  • operacje na jajowodach
  • endometriozę
  • zamknięcie światła poprzez czopy śluzowe

Postępowanie w przypadku zdiagnozowania braku drożności jajowodów

Niekiedy próbuje się udrożnić jajowody wówczas poprzez ten sam cewnik wprowadzane są mikronarzędzia. Drożność jajowodów uzyskuje się wprowadzając do ich światła micro prowadniki, a następnie mikrocewniki. O odzyskaniu drożności świadczy wypełnianie się jajowodów środkiem cieniującym, a następnie jego wypływ do jamy otrzewnej. Niestety to nie wystarczy żeby jajowód był drożny. To nie tylko przewód w którym biernie poruszają się plemniki, komórka jajowa lub zygota. Jajowód wysłany jest od wewnątrz nabłonkiem, którego rzęski mają prowadzić zapłodnioną komórkę jajową do macy. Jajowód to również jego wypustki- strzępki,  które aktywnie mają wyłapać komórkę jajową i przesunąć ją w kierunku jajowodu. Potwierdzenie drożności jajowodów to tylko część sukcesu.

Przygotowanie do zabiegu:

  • 6 godzin przed zabiegiem trzeba być na czczo bez spożywania pokarmów i płynów
  • należy być wypróżnioną
  • konieczne jest przedstawienie wyników badań: HBS, HCV i HIV. 
  • należy być tuż po menstruacji
  • (bardzo ważne) po menstruacji do czasu badania nie wolno współżyć
  • przed menstruacją konieczne jest zaaplikowanie do pochwy Metrionidazolu 2x dziennie przez 10 dni, po płukaniu pochwy Tantum Rosa irygatorem, również 2 razy dziennie. W innym przypadku należy mieć wykonane badanie czystości pochwy – rozmaz mikrobiologiczny, który powinien być I lub II stopnia, nie wcześniej niż 2 tygodnie przed badaniem
  • należy zmyć lakier na paznokciach (powinna być odsłonięta naturalna płytka paznokcia)
  • po badaniu konieczne jest pozostanie na terenie kliniki około 2 godzin
  • po badaniu nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych
  • po każdym z zabiegów należy zażywać przez 3 dni, 3 x dziennie 1 tabelkę Ibuprofenu dla dorosłych

Szansa na zajście w ciążę po mechanicznym udrożnieniu jajowodów wzrasta do około 3-6%.

Histeroskopia

To badanie, które pozwala obejrzeć w powiększeniu wnętrze jamy macicy. Jest mało inwazyjne i coraz bardziej popularne w diagnostyce schorzeń ginekologicznych.

Badanie polega na wprowadzeniu przez pochwę do jamy macicy histeroskopu. Jama macicy zostaje wypełniona płynem, przez co ścianki macicy ulegają rozciągnięciu i są lepiej widoczne. Przez histeroskop można również wprowadzać mikronarzędzie, które pozwala pobrać wycinek do badania histopatologicznego. Jeśli badanie odbywa się bez znieczulenia ogólnego, pacjentka wychodzi do domu tego samego dnia, ponieważ trwa ono zaledwie od kilku do kilkunastu minut.

Celem badania jest ocena jamy macicy: jej wielkości, błony śluzowej oraz możliwych zmian patologicznych. Dzięki histeroskopii można wykryć zmiany takie jak: polipy, mięśniaki, zrosty, stany zapalne błony śluzowej jamy macicy oraz zmiany nowotworowe.

Przed badaniem wymagane jest, aby pacjentka była 5-6 godziny na czczo (bez jedzenia i picia). Konieczne jest również przedstawienie wyników badań: HBs, HCV i morfologii. Zabieg najlepiej wykonać w pierwszym tygodniu po miesiączce.

Histeroresekcja

To częsta metoda usuwania mięśniaków wpuklających się do jamy macicy poprzez resekcję (częściowe lub całkowite usunięcie). W odróżnieniu od pełnej operacji usunięcia mięśniaków, czas hospitalizacji po histeroresekcji najczęściej trwa od 4 do 14 godzin. Dodatkowym atutem jest powrót do normalnego trybu życia zaraz po zabiegu.

Badanie polega na wprowadzeniu przez pochwę do jamy macicy optycznego wziernika — histeroresektoskopu. Jama macicy zostaje wypełniona płynem, przez co ścianki macicy ulegają rozciągnięciu i są lepiej widoczne. Przy pomocy histeroresektoskopu wycina się polip lub mięśniak. Sam zabieg trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.

Przed badaniem wymagane jest, aby pacjentka była 5-6 godziny na czczo (bez jedzenia i picia). Przed zabiegiem konieczne jest przedstawienie wyników badań: HBs, HCV i morfologii. Zabieg najlepiej wykonać w pierwszym tygodniu po miesiączce.

Hydrolaparoskopia

HYDROLAPAROSKOPIA to innowacyjna i unikatowa metoda diagnostyki zaburzeń płodności u kobiet, będąca połączeniem histeroskopii i laparoskopii jednocześnie. Jest to technika endoskopowa przezpochwowej oceny jamy macicy i narządów miednicy mniejszej, będąca mniej inwazyjną metodą niż laparoskopia, a jednocześnie skuteczniej obrazująca jamę macicy oraz drożność i budowę jajowodów niż popularna histerosalpingografia (HSG) czy histerosalpingografia metodą HyCoSy (sonoHSG).

Badanie polega na wykonaniu histeroskopii, a następnie przez tylne sklepienie pochwy lekarz wprowadza do jamy brzusznej hydrolaparoskop. Na tej podstawie dokonuje oceny zagłębienia odbytniczo-macicznego, jajowodów i ich drożności oraz jajników.

W trakcie hydrolaparoskopii do jamy brzusznej wprowadzany jest płyn (roztwór z soli fizjologicznej), co uwidacznia niuanse w budowie jajowodów oraz pozwala na dokładną ocenę ich funkcji (ocena jakości strzępków, pełniących funkcje przechwytujące i transportujące komórki jajowej). Zabieg przeprowadzany jest przy zachowaniu minimum inwazyjności, dlatego może być wykonywany w gabinetach zabiegowych w znieczuleniu ogólnym dożylnym.

Zalety hydrolaparoskopii:

  • niska inwazyjność zabiegu (badanie transwaginalne),
  • brak konieczności nacięcia powłok jamy brzusznej jak w laparoskopii,
  • skuteczniejsza od HSG metoda oceny drożności jajowodów,
  • duża dokładność badania i możliwość wykrywania nieprawidłowości,
  • możliwość równoczesnej diagnostyki i leczenia uwidocznionych zmian,
  • możliwość przeprowadzenia zabiegu w gabinecie, przy użyciu ogólnego znieczulenia dożylnego,
  • rzadkie powikłania i mniejsze dolegliwości bólowe po zabiegu w porównaniu do HSG.
  • możliwość oceny stanów zapalnych błony śluzowej jamy macicy
  • możliwość pobrania materiału tkankowego do oceny histopatologicznej i rozpoznania przyczyny stanu zapalnego błony śluzowej i wrażliwości na leczenia antybiotykami.

Przygotowanie do zabiegu:

Zabieg jest wykonywane przez dr n. med. Sławomira Sobkiewicza – specjalistę ginekologii i położnictwa, endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, który jako pierwszy w Polsce wprowadził tą metodę  w 2000 roku. Zabieg musi być poprzedzony wizytą kwalifikacyjną.

Dzień wcześniej należy przyjąć środek przeczyszczający jelita. Pacjentka na badanie zgłasza się na czczo (nie można jeść i pić od 5 do 6 godzin) oraz z aktualnymi wynikami badań: grupy krwi, morfologii, APTT, HBs, HCV.

Badanie receptywności endometrium – ERA

Jesteś po zabiegu in vitro, zarodek rozwijał się prawidłowo, a mimo to nie jesteś w ciąży?

Jednym z powodów może być niereceptywność endometrium (błona śluzowa macicy nie przyjęła zarodka).

Do tej pory termin transferu był ustalany tylko na podstawie rozwoju zarodka, co nie dawało pewności, czy endometrium jest przygotowane na jego przyjęcie.

Dzięki badaniu ERA, jako jedyni w Polsce, u 95% pacjentek z wynikiem niereceptywnym, jesteśmy w stanie dokładnie określić, w której dobie rozwoju zarodka należy wykonać transfer, aby zakończył się sukcesem. Tylko u 5% pacjentek z niereceptywnym endometrium błona śluzowa macicy nie przyjmie zarodka w żadnej dobie jego rozwoju.

Przebieg badania

W celu przeprowadzenia badania receptywności endometrium, około 21 dnia cyklu, wykonuje się biopsję endometrium. Próbka endometrium pobierana jest poprzez dopochwowe wprowadzenie bardzo cienkiego cewnika.
Jest to najmniej inwazyjna metoda, która pozwala pobrać materiał do badania.
Badanie to nie wiąże się z dodatkowym ryzykiem. Możliwe jest odczucie dyskomfortu lub niewielkiego krwawienia/plamienia z dróg rodnych po biopsji.
Czas oczekiwania na wynik to około 3 tyg.